زمستان طبی از نظر حکمای پیشین ، زمانی است که مردم به سبب سردی هوا محتاج به پوشش بیشتر بوده و حیوانات صحرایی و کوهی در غارها و شکاف های کوه پنهان گشته و بسیاری از انواع حشرات از بین می روند. به دلیل تابش آفتاب به صورت مایل به زمین وریزش باران و برف طبع این فصل ، سرد و تر است. این فصل برای افراد با غلبه صفرا مناسب تر است ولی برای افراد با غلبه سردی و تری یا بلغم و افراد سالخورده مناسب نیست و به ایشان آزار میرساند.در هر سه نظام طب ایرانی ، طب هندی و طب چینی این باور وجود دارد که به طور کلی در فصل زمستان ، سموم و مواد زائد ، بیشتر از دیگر فصول سال در بدن انباشته می شوند.

تدابیر فصل زمستان:

  • از مصرف غذاهای سرد و تر به ویژه در شب ها پرهیز نمایید
  • از غذاهای گرمی بخش بهره مند شوید
  • غذای اصلی افراد تندرست در این فصل می تواند شامل موارد زیر باشد: گوشت شیشک ، آب گوشت با ادویه گرم ، کباب و بریان و گوشت کبک ، تیهو ، بلدرچین و مانند اینها ، کره ، عسل ، بادام ، انبه ، تخم شربتی ، پسته ، پونه ، پیاز ، ترب ، تره ، جعفری ، چای ، خردل ، خرما ، خرمالو ، دارچین ، ریحان ، زردچوبه ، زعفران ، زنجبیل ، زنیان ، زیتون ، زیره سیاه ، سیر ، شنبلیله ، فلفل ، فندق ، کرفس ، مویز ، کلم ، گردو ، گل سرخ ، لپه ، مرزه ، موسیر ، نارگیل ، نخود ، نعناع ، عرق بهارنارنج ، هل و….
  • در این فصل پس از حمام نباید به طور ناگهانی در معرض هوای خارج قرار گرفت
  • از خوابیدن در روز بپرهیزید
  • بهترین زمان ورزش در فصل زمستان آخر روز است
  • در فصل زمستان بدن نیاز به غذای بیشتر و نیز مقدار بیشتری گوشت دارد ولی اگر زمستان ، طبع زمستانی ندارد ، یعنی گرم تر از حد مورد انتظار است یا بارندگی کمی دارد ، غذاها را باید به اندازه خورد
  • نوشیدنی ها و غذاها را به صورت گرم مصرف نمایید و از مصرف یخ جدا خودداری کنید
  • در این فصل به ویژه افرادی که در بدنشان رطوبت زیادی وجود دارد باید ورزش های سنگین انجام دهند تا از پیدایش و انباشت اخلاط بد در بدن جلوگیری شود
  • بهتراست لباسهای گرم پشمی یا ابریشمی یا پنبه ای بپوشید
  • بیشتر از میوه های گرم و میوه های خشک و خشکبار استفاده کنید و از مصرف میوه های سرد و مرطوب مثل خیار و هندوانه و گوجه فرنگی پرهیز کنید
  • افراد کهنسال در زمستان انجیر خیسانده بخورند که به جهت تلیین مزاج ایشان بسیار خوب است
  • از راه رفتن با پای برهنه برروی کفپوش های سرد مثل سرامیک و سنگ بپرهیزید
  • بهتر است در زمان خواب ، لحاف را گرم کرده ، به خود بپوشانید
  • در زمستان ، برای دفع مواد زائد ، ایجاد اسهال بر ایجاد قی(استفراغ) ترجیح دارد
  • در این فصل باید از فصد و حجامت و قی و اسهال قوی احتراز نمود و در زمان لازم و با تشخیص پزشک از مسهل های ضعیف یا متوسط استفاده کرد